Tác Động Của Nước Thải Có Chất Tẩy Rửa Đến Hệ Sinh Thái Và Các Công Nghệ Xử Lý Phù Hợp

Trong bối cảnh đô thị và công nghiệp phát triển mạnh mẽ, nước thải chứa chất tẩy rửa phát sinh ngày càng nhiều từ hoạt động sinh hoạt, giặt là công nghiệp, nhà hàng, khách sạn và khu công nghiệp. Tuy không mang màu sắc ô nhiễm nặng như nước thải hóa chất hay nước thải nhuộm, song những ảnh hưởng của nước thải có chất tẩy rửa đến môi trường và hệ sinh thái là không thể xem nhẹ. Việc lựa chọn công nghệ xử lý nước thải có chất tẩy rửa cần đảm bảo hiệu quả loại bỏ hoạt chất bề mặt, chất hữu cơ khó phân hủy và duy trì ổn định vi sinh vật trong hệ thống xử lý.

Chất tẩy rửa – kẻ thù thầm lặng trong nước thải

Đặc tính hóa học gây hại

Chất tẩy rửa, đặc biệt là các chất hoạt động bề mặt tổng hợp (surfactants), như LAS, SDS, và các ether sulfate, là hợp chất hữu cơ có khả năng giảm sức căng bề mặt, dễ tạo bọt, và bền vững trong môi trường nước.

Các đặc tính chính của nhóm này:

• Khó bị phân hủy trong điều kiện yếm khí hoặc thiếu oxy.
• Gây ức chế hệ vi sinh vật trong bể hiếu khí.
• Tăng độc tính cho sinh vật thủy sinh nếu xả thải trực tiếp.
• Làm giảm độ xuyên sáng của nước, ảnh hưởng đến quá trình quang hợp dưới nước.

Tác động đến hệ sinh thái

Chỉ cần nồng độ surfactants từ 0,5 – 1,0 mg/L cũng đủ gây ảnh hưởng đến cá, tảo và sinh vật đáy. Các bọt nổi trắng xóa ở kênh rạch, sông nội đô không chỉ làm mất mỹ quan mà còn cảnh báo nguy cơ ô nhiễm đáng lo ngại.

Tác động của nước thải có chất tẩy rửa đến hệ sinh thái

Nguồn phát sinh nước thải chứa chất tẩy rửa

Trong sinh hoạt đô thị

• Nước rửa chén, giặt quần áo, lau sàn, vệ sinh bồn cầu đều sử dụng chất tẩy rửa.
• Tỉ lệ nước thải sinh hoạt chứa surfactants có thể lên tới 10–20% tổng lưu lượng.

Trong công nghiệp và dịch vụ

• Giặt là công nghiệp sử dụng nồng độ tẩy rửa cao: enzyme, kiềm, chất hoạt động bề mặt, chất làm mềm, chất ổn định pH.
• Nhà hàng, khách sạn: phát sinh nước thải từ khu bếp, buồng phòng, nhà vệ sinh – hàm lượng chất hữu cơ và surfactants cao.
• Xưởng cơ khí, sản xuất linh kiện điện tử: dùng chất tẩy rửa để làm sạch chi tiết, linh kiện.

Nguồn phát sinh nước thải chứa chất tẩy rửa

Công nghệ xử lý nước thải có chất tẩy rửa

Giai đoạn tiền xử lý

• Lưới chắn rác, bể điều hòa: giúp ổn định lưu lượng và tải lượng chất hữu cơ.
• Tách dầu mỡ bằng DAF (Dissolved Air Flotation): hiệu quả cao trong tách bọt và chất hoạt động bề mặt nhờ cơ chế tuyển nổi.

Keo tụ – tuyển nổi hóa học

• Sử dụng phèn nhôm, PAC, polymer để tạo kết tủa với surfactants.
• Loại bỏ 50–70% chất hoạt động bề mặt, giảm tải cho sinh học phía sau.

Xử lý sinh học hiếu khí kết hợp giá thể

• Công nghệ MBBR (Moving Bed Biofilm Reactor): sử dụng giá thể chuyển động để gia tăng mật độ vi sinh vật.
• Công nghệ SBR (Sequencing Batch Reactor): cho phép kiểm soát chặt chẽ các pha hiếu khí – thiếu khí – lắng, tăng thời gian tiếp xúc giữa vi sinh và hợp chất khó phân hủy.

Các vi sinh vật có khả năng phân giải surfactants có thể được cấy bổ sung để nâng cao hiệu quả, như nhóm Pseudomonas spp., Bacillus subtilis.

Xử lý nâng cao bằng màng và oxi hóa

• Lọc nano hoặc RO: áp dụng cho nước tái sử dụng, lọc gần như triệt để surfactants.
• Oxi hóa nâng cao AOPs: áp dụng cho các hợp chất khó phân hủy như LAS, sử dụng Fenton, O3 hoặc UV/H2O2 để phá vỡ mạch hóa học.
• Lọc hấp phụ bằng than hoạt tính: giai đoạn cuối giúp ổn định chất lượng nước đầu ra.

Công nghệ MBBR xử lý nước thải chứa chất tẩy rửa

Kết luận

Nước thải có chứa chất tẩy rửa không chỉ là vấn đề môi trường mà còn là thách thức vận hành hệ thống xử lý. Việc lựa chọn công nghệ phù hợp phụ thuộc vào tính chất nguồn thải, mức độ yêu cầu xử lý và mục tiêu đầu ra. Các giải pháp như keo tụ, MBBR, AOPs, hoặc lọc hấp phụ than hoạt tính cần được kết hợp linh hoạt để đảm bảo hiệu quả bền vững.

Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống xử lý đồng bộ, đảm bảo xử lý nước thải có chất tẩy rửa đạt chuẩn trước khi xả ra môi trường. Đối với các khu vực đô thị, cần quản lý chặt việc sử dụng chất tẩy rửa và tăng cường phân loại – xử lý nước tại nguồn.

Nếu bạn đang tìm giải pháp xử lý nước thải tối ưu, hãy liên hệ với Công Nghệ Việt Phát để được tư vấn và hỗ trợ chuyên sâu.

Công Ty TNHH Thiết Bị Máy Và Công Nghệ Môi Trường Việt Phát

• Địa chỉ nhà máy: Lễ Khê, Phường Tùng Thiện, TP Hà Nội
• Hotline: 0932 333 299 – 0986 924 889
• Kênh: Youtube Lọc Nước Công Nghiệp Việt Phát

Công Nghệ Việt Phát – Giải pháp tối ưu cho môi trường bền vững!